Krakuska i pas z brzękadłami.

Ważnym elementem stroju ludowego noszonego przez Krakowiaków był pas.  Jednym z nich był trzos innym pas z brzękadłami. Trzos to szeroki pas z podwójnej skóry, zdobiony tłoczeniami i ażurami.

Pas z brzękadłami  był węższy zazwyczaj biały, nabijany mosiężnymi gwoździkami z przywieszonymi blaszkami w postaci kółek, na jednym, dwóсh lub trzech rzemieniach z boku. Podczas chodzenia kółka głośno brzęczały informując o nadchodzącym Krakowiaku. Przy pasie z przodu był nożyk, sakiewka na pieniądze i inne ważne drobiazgi. Po zapięciu końcówka pasa powinna była luźno zwisać ku dołowi.

Równie ważnym elementem stroju było nakrycie głowy. Wspólna dla wszystkich Krakowiaków była noszona do sukmany magierka tyniecka – wełniana czapka robiona na durtach.

Najstarszym był celender - czarny wysoki, filcowy kapelusz z małym rondem, noszony głównie przez Krakowiaków Zachodnich.

Najważniejszym jednak nakryciem głowy była krakuska - czerwona rogatywka z czarnym albo siwym barankowym otokiem. Krakowiacy Zachodni ozdabiali ją jednym lub kilkoma długimi pawimi piórami. Krakowiacy Wschodni natomiast mocowali do niej pęk pawich piór w kształcie wachlarza. Krakuskę  ozdobiali dodatkowo różnokolorowymi wstążkami, które opadały na ramię. Noszono ją przeważnie do kaftanów.

https://polandvirtual.blogspot.com/2018/11/tance-polskie-krakowiak.html

https://polandvirtual.blogspot.com/2016/05/krakowski-stroj-ludowy.html

http://archiwum.maligorzowiacy.pl/files/kw5.jpg

http://pasyludowe.pl/menu2.html

Ozdoby choinkowe. Krakowiacy i Górale. Wzorowane na legendach i zwyczajach.

Szopka krakowska. Jednym ze zwyczajów w okresie Świąt Bożego Narodzenia, jest coroczny konkurs szopek ręcznie robionych, które można oglądać na Rynku Starego Miasta w Krakowie.

Krakowski strój ludowy 

Lajkonik. Zgodnie z legendą, w czasie kolejnego najazdu tatarskiego na Kraków jeden ze zwierzynieckich flisaków (zwanych włóczkami) rzucił się pierwszy do obrony miasta. Za nim ruszyli inni. W rezultacie najeźdźcy zostali pokonani. Po walce flisak ten w stroju wodza tatarskiego, okrzykami uznania został przyjęty na rynku miasta. Na pamiątkę tego wydarzenia, każdego roku ma miejsce pochód z przebranym w tatarski ubiór włóczkiem, zwanym Lajkonikiem.

Smok wawelski. Według legendy w celu pozbycia się smoka, który zagrażał królowi Krakowi, jego córce i mieszkańcom starego grodu Krakowa, ubogi szewczyk zastosował przebiegły plan. Wykorzystał barana, którego zabił, wypchał siarką, zaszył i wrzucił do smoczej jamy. Smok pożarł barana, ale siarka spowodowała pragnienie. Smok rzucił się do rzeki, pił i pił aż pękł. Pomysłowego szewczyka król hojnie wynagrodził.

Górale. (Stroje ludowe Górali, haft). 

Kolędnicy - przebierańcy, którzy w okresie bożonarodzeniowym chodzą od domu do domu z życzeniami pomyślności w Nowym Roku. Kolędowanie, to małe przedstawienie o narodzinach Jezusa, wzbogacone wątkami ludowymi. Głównymi postaciami mogą być: zwierzęta, dziad, baba, anioł z szopką, diabeł, śmierć, Żyd, chłopiec z gwiazdą. Im weselsze widowisko, tym większe wynagrodzenie za kolędowanie.

https://folkstar.pl/products,show,3950,1,duza-szklana-bombka-ozdoba-choinkowa-czerwona-wzor-ludowy-z-wycinanki-lowickiej.html

https://bombkarnia.pl/

https://www.obi.pl/bombki/bombki-w-skrzynce-kolekcja-kolednicy/p/6233357

Smok wawelski. Legendy.

https://www.youtube.com/watch?v=1wAJ0mC5nbc

Szopki krakowskie. Tradycje

Każdego roku w pierwszy czwartek grudnia w Krakowie na Rynku Głównym, odbywa się Konkurs Szopek Krakowskich. Przy pomniku Adama Mickiewicza szopkarze wystawiają swoje dzieła. Towarzyszy im tłum krakowian, rodziny twórców, turyści, ekipy telewizyjne. Wraz z dźwiękami hejnału, rozlegającego się z wieży Kościoła Mariackiego o godzinie 12.00, szopkarze przenoszą swoje prace do siedziby Muzeum – Pałacu Krzysztofory, gdzie obraduje Jury Konkursu. Obradom przewodniczy dyrektor Muzeum, a w skład jury wchodzą: etnografowie, historycy sztuki, artyści plastycy, pracownicy Muzeum Historycznego i Muzeum Etnograficznego. Konkurs Szopek Krakowskich jest otwarty.

http://www.mhk.pl/zbiory/szopki-krakowskie "Pierwsze szopki krakowskie powstały w połowie XIXw. Charakteryzuje je nagromadzenie miniaturowych elementów zabytkowej architektury Krakowa oraz umieszczenie w niej figurek Świętej Rodziny. Szopki tworzyli cieśle, murarze z podkrakowskich okolic. Było to dla nich dodatkowe zajęcie w czasie martwego sezonu budowlanego. a w okresie świąt Bożego Narodzenia chodzili ze swymi szopkami po domach. Od 2 poł. XIX w. wśród murarzy i robotników budowlanych w Krakowie zaczął powstawać odrębny cech szopkarzy. Tworzyli oni dwa rodzaje szopek: małe, bez teatrzyku, przeznaczone do postawienia pod choinkę i duże, dochodzące do kilku metrów, przystosowane do odgrywania przenośnego lalkowego widowiska ze specjalnie pisanymi tekstami i muzyką. Jednak zwyczaj odgrywania jasełek (przedstawień o Bożym Narodzeniu) zanikł w czasie I wojny światowej. Dopiero w 1937 zorganizowano I Konkurs na Najpiękniejszą Szopkę Krakowską, który spowodował odrodzenie się tradycji".

Pochód Lajkonika. Tradycje

https://www.mhk.pl/zbiory/lajkonik

https://www.youtube.com/watch?v=WSkyIIYTvXw

Kościół Mariacki. Kraków. Podróże.

https://www.youtube.com/watch?v=E-ogvphJwZg
http://mariacki.com/bazylika/historia-bazyliki-2/